മുഹമ്മദ് നബിയുടെ ഖബറടക്കം വൈകിയത് എന്തുകൊണ്ട്? — സഖീഫയിലെ അധികാര പോരാട്ടവും ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ മറച്ചുവെക്കുന്ന അധ്യായങ്ങളും
ഇസ്ലാമിക ചരിത്രത്തിലെ ഏറ്റവും നിർണായകവും അതേ സമയം ഏറ്റവും കൂടുതൽ വിവാദങ്ങളും ഒളിച്ചുവെക്കലുകളും ഉള്ള ഒരു വിഷയത്തെക്കുറിച്ചാണ്. വിഷയം എന്താണെന്നു വെച്ചാൽ — മുഹമ്മദ് നബി (സ്വല്ലല്ലാഹു അലൈഹിവസല്ലം) മരണപ്പെട്ടതിനു ശേഷം എന്തുകൊണ്ടാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ഖബറടക്കം ഉടൻ നടത്താതിരുന്നത്? എന്തുകൊണ്ടാണ് രണ്ട് ദിവസത്തിലേറെയായി നബിയുടെ ശരീരം ഖബറടക്കാതെ കിടന്നത്?
ഈ വിഷയത്തിൽ പല ഇസ്ലാമിക പ്രഭാഷകരും സംസാരിക്കാറുണ്ട്. എന്നാൽ ഭൂരിഭാഗം പേരും വളരെ പോളിഷ് ചെയ്ത രീതിയിലാണ് പറയുന്നത്. “സഹാബികൾ ഖിലാഫത്തിന്റെ ചർച്ചയിൽ ആയിരുന്നു” എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞു വിഷയം ഒതുക്കും. പക്ഷേ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്താണ് ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിട്ടുള്ളത്? വെറും ചർച്ച മാത്രമായിരുന്നോ? അതോ അധികാരത്തിനു വേണ്ടിയുള്ള സംഘർഷമോ? വാളെടുക്കലോ? ഭീഷണിയോ? മുസ്ലിം സമൂഹം പിളരുന്ന അവസ്ഥയിലായിരുന്നോ?
ഇന്ന് നമുക്ക് അതൊക്കെ പരിശോധിക്കാം.
മയ്യത്ത് വേഗത്തിൽ മറവ് ചെയ്യണമെന്ന് നബി പറഞ്ഞില്ലേ?
ആദ്യം ഒരു അടിസ്ഥാന കാര്യം നോക്കാം.
സഹീഹ് ബുഖാരിയിലും മുസ്ലിമിലും വരുന്ന ഹദീസുകളിൽ നബി പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്:
“മയ്യത്തിനെ വേഗത്തിൽ ഖബറടക്കുക.” — സഹീഹ് ബുഖാരി
അതുപോലെ മൂന്ന് കാര്യങ്ങൾ വൈകിക്കരുതെന്ന് പറയുന്ന ഒരു ഹദീസും ഇസ്ലാമിക പ്രഭാഷണങ്ങളിൽ സ്ഥിരമായി ഉദ്ധരിക്കപ്പെടാറുണ്ട്.
- നമസ്കാരം സമയമായാൽ.
- വിവാഹയോഗ്യയായ സ്ത്രീയുടെ വിവാഹം.
- മയ്യത്തിന്റെ ഖബറടക്കം.
അപ്പോൾ ഇവിടെ ഒരു വലിയ ചോദ്യം വരുന്നു.
മയ്യത്ത് വേഗത്തിൽ മറവ് ചെയ്യണമെന്ന് മുഹമ്മദ് നബി തന്നെ പറഞ്ഞിട്ടും, അദ്ദേഹത്തിന്റെ സ്വന്തം ഖബറടക്കം എന്തുകൊണ്ടാണ് വൈകിയത്?
നബി മരണപ്പെട്ട ദിവസം
ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നത് മുഹമ്മദ് നബി ഹിജ്റ 11-ാം വർഷം റബീഉൽ അവ്വൽ മാസത്തിലെ തിങ്കളാഴ്ചയാണ് മരണപ്പെട്ടത് എന്നാണ്.
സഹീഹ് ബുഖാരിയിൽ ആയിഷ (റ) പറയുന്നു:
“നബി എന്റെ നെഞ്ചിൽ ചായ്ന്നുകൊണ്ടാണ് മരണപ്പെട്ടത്.”
അദ്ദേഹം മരണപ്പെട്ടത് ആയിഷയുടെ മുറിയിലായിരുന്നു.
പക്ഷേ ഖബറടക്കം നടന്നത് ഉടൻ ആയിരുന്നില്ല.
ഇബ്നു കസീർ, തബരി, ഇബ്നു ഹിഷാം, ഹൈക്കൽ തുടങ്ങിയ ചരിത്രകാരന്മാരുടെ രേഖകൾ പ്രകാരം ചൊവ്വ രാത്രി അല്ലെങ്കിൽ ബുധനാഴ്ച പുലർച്ചെയാണ് ഖബറടക്കം നടന്നത്.
അതായത് രണ്ടിലധികം സമയത്തേക്ക് നബിയുടെ ശരീരം ഖബറടക്കാതെ കിടന്നിരുന്നു.
മരണശയ്യയിലെ പേപ്പറും പേനയും — ഏറ്റവും വിവാദ ഹദീസ്
നബി മരണശയ്യയിൽ കിടക്കുന്ന സമയത്ത് സഹീഹ് ബുഖാരിയിൽ വരുന്ന ഒരു പ്രധാന സംഭവം ഉണ്ട്.
നബി പറഞ്ഞു:
“എനിക്ക് ഒരു പേപ്പറും പേനയും കൊണ്ടുവരൂ. നിങ്ങൾ വഴിതെറ്റാതിരിക്കാൻ ഞാൻ എന്തോ എഴുതിത്തരാം.”
അപ്പോൾ ഉമർ പറഞ്ഞു:
“നമുക്ക് അല്ലാഹുവിന്റെ ഗ്രന്ഥം മതി.”
ഇത് കേട്ട് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നവർ തമ്മിൽ തർക്കം തുടങ്ങി.
ചിലർ പറഞ്ഞു:
“നബിക്ക് എഴുതാൻ അനുവദിക്കൂ.”
മറ്റുചിലർ ഉമറിന്റെ അഭിപ്രായം പിന്തുണച്ചു.
അവസാനം നബി പറഞ്ഞു:
“എന്നെ വിട്ടേക്കൂ.”
ഈ സംഭവം “ഹദീസ് അൽ ഖിർതാസ്” എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഇവിടെ ഒരു പ്രധാന ചോദ്യം ഉയരുന്നു.
നബി എന്താണ് എഴുതാൻ ഉദ്ദേശിച്ചത്?
അതിനെക്കുറിച്ച് ഉറച്ച തെളിവില്ല.
പക്ഷേ ശിയാ പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നത്:
- നബി അലിയെ പിൻഗാമിയാക്കാൻ ഉദ്ദേശിച്ചിരുന്നു.
സുന്നി പണ്ഡിതന്മാർ പറയുന്നത്:
- അത് നിർബന്ധമായൊരു രാഷ്ട്രീയ രേഖയല്ലായിരുന്നു.
എന്തായാലും ഒരു കാര്യം വ്യക്തമാണ്:
നബി മരണപ്പെടുന്നതിനു മുൻപ് മുസ്ലിം സമൂഹത്തിന്റെ ഭാവി നേതൃത്വത്തെക്കുറിച്ച് അനിശ്ചിതത്വം ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഖുർആനിൽ പിൻഗാമിയെ കുറിച്ച് വ്യക്തതയുണ്ടോ?
ഇവിടെ മറ്റൊരു വലിയ ചോദ്യമുണ്ട്.
ഖുർആനിൽ:
- അവകാശവിതരണം,
- വിവാഹം,
- ത്വലാഖ്,
- ഭക്ഷണനിയമങ്ങൾ,
- യുദ്ധനിയമങ്ങൾ,
- അടിമത്തം,
- സ്ത്രീകളുടെ ഇദ്ദ,
ഇവയെല്ലാം വളരെ വിശദമായി പറയുന്നുണ്ട്.
ഉദാഹരണത്തിന്:
സൂറത്ത് അൻ-നിസാ 4:11
“പുരുഷന്നു സ്ത്രീയുടെ ഇരട്ടിഭാഗം അവകാശം…”
സൂറത്ത് അഹ്സാബ് 33:53
“നിങ്ങൾ ഭക്ഷണം കഴിച്ചാൽ പിരിഞ്ഞുപോകുക, സംഭാഷണത്തിൽ മുഴുകിക്കിടക്കരുത്…”
ഇത്ര ചെറിയ കാര്യങ്ങൾ വരെ പറയുന്ന ഖുർആനിൽ, നബിയുടെ മരണശേഷം മുസ്ലിം ലോകത്തെ ആര് നയിക്കണം എന്ന വിഷയത്തിൽ വ്യക്തമായ നിർദ്ദേശമില്ല എന്നത് വിമർശകർ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുന്ന വിഷയമാണ്.
നബി മരണപ്പെട്ട ഉടൻ മുസ്ലിംകൾ മൂന്ന് ഗ്രൂപ്പുകളായി
നബി മരണപ്പെട്ട വിവരം അറിഞ്ഞ ഉടൻ മുസ്ലിം സമൂഹം മൂന്ന് പ്രധാന ഗ്രൂപ്പുകളായി തിരിഞ്ഞു.
1. അൻസാറുകൾ
മദീനയിലെ സ്വദേശികളായ അൻസാറുകൾ “സഖീഫ ബനൂ സാഇദ” എന്ന സ്ഥലത്ത് യോഗം ചേർന്നു.
അവരുടെ നേതാവ്:
- സഅദ് ഇബ്നു ഉബാദ.
അവർ പറഞ്ഞത്:
“ഇസ്ലാമിനെ സംരക്ഷിച്ചത് ഞങ്ങളാണ്. അതിനാൽ ഭരണത്തിൽ ഞങ്ങൾക്കും അവകാശമുണ്ട്.”
2. മുഹാജിറുകൾ
അബൂബക്കർ, ഉമർ, അബൂ ഉബൈദ തുടങ്ങിയ മുഹാജിറുകൾ അധികാരം ഖുറൈശികൾക്കായിരിക്കണം എന്ന് വാദിച്ചു.
അബൂബക്കർ പറഞ്ഞതായി ചരിത്രത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്:
“അറബികൾ ഖുറൈശികൾക്കല്ലാതെ അധികാരം അംഗീകരിക്കില്ല.”
ഇവിടെ നമുക്ക് കാണാൻ കഴിയുന്നത് ഗോത്രരാഷ്ട്രീയമാണ്.
3. അലി (റ)യും അനുയായികളും
അലി, സുബൈർ, ത്വൽഹ എന്നിവർ ഫാത്തിമയുടെ വീട്ടിൽ ഒത്തുകൂടി.
അലിയുടെ നിലപാട് എന്തായിരുന്നിരിക്കാം?
- നബിയുടെ ബന്ധു.
- നബിയുടെ മരുമകൻ.
- ആദ്യകാല മുസ്ലിം.
- ഖുർആൻ പണ്ഡിതൻ.
- യുദ്ധവീരൻ.
അതുകൊണ്ട് ഖിലാഫത്തിന് ഏറ്റവും അർഹൻ താനാണെന്ന് അലി കരുതിയതായി പല ചരിത്രകാരന്മാരും പറയുന്നു.
സഖീഫയിലെ സംഘർഷം
ഇപ്പോൾ നമ്മൾ ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട പ്രധാന കാര്യം:
ഇത് വെറും “ജനാധിപത്യ ചർച്ച” മാത്രമായിരുന്നില്ല.
ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങൾ പറയുന്നത് അവിടെ കടുത്ത സംഘർഷാന്തരീക്ഷം ഉണ്ടായിരുന്നുവെന്നാണ്.
ഹൈക്കലിന്റെ “The Life of Muhammad” എന്ന പുസ്തകത്തിൽ രേഖപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്:
അൻസാറുകളിൽ ഒരാൾ എഴുന്നേറ്റ് പറഞ്ഞു:
“ഞങ്ങളാണ് അല്ലാഹുവിന്റെ സഹായികൾ. നിങ്ങളിൽ ചിലർ അധികാരം ഞങ്ങളിൽ നിന്ന് തട്ടിയെടുക്കാൻ ശ്രമിക്കുന്നു.”
ഇത് കേട്ടപ്പോൾ ഉമർ കടുത്ത രോഷാകുലനായി.
ചില ചരിത്രരേഖകൾ പ്രകാരം:
- ഉമർ വാൾ എടുക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
- സ്ഥിതി സംഘർഷത്തിന്റെ വക്കിലെത്തി.
ഇവിടെ നമുക്ക് മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്:
മുസ്ലിം സമൂഹം പിളരുന്ന സാഹചര്യം വരെ എത്തിയിരുന്നു.
അബൂബക്കറിന്റെ വാദം
അബൂബക്കർ പറഞ്ഞു:
“ഞങ്ങളാണ് ആദ്യം ഇസ്ലാം സ്വീകരിച്ചത്.” “ഞങ്ങളാണ് നബിയുടെ ഗോത്രക്കാർ.” “അറബികൾ ഖുറൈശികളെ മാത്രമേ അംഗീകരിക്കൂ.”
അദ്ദേഹം അൻസാറുകളെ ആശ്വസിപ്പിച്ചെങ്കിലും അധികാരം മുഹാജിറുകൾക്കായിരിക്കണം എന്ന് ഉറച്ച നിലപാടിലായിരുന്നു.
അപ്പോൾ ഒരു അൻസാരി പറഞ്ഞു:
“ഞങ്ങൾക്ക് ഞങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരി, നിങ്ങൾക്ക് നിങ്ങളുടെ ഭരണാധികാരി.”
അതാണ് മുസ്ലിം ലോകം രണ്ടായി പിളരാൻ പോകുന്ന സാഹചര്യം.
ഉമർ അബൂബക്കറിന് ബൈഅത്ത് ചെയ്യുന്നു
അവസാനം ഉമർ അബൂബക്കറിന്റെ കൈ പിടിച്ച് പറഞ്ഞു:
“നമസ്കാരത്തിന് മുന്നിൽ നിർത്താൻ നബിക്ക് വിശ്വാസമുണ്ടായിരുന്നത് താങ്കളിലായിരുന്നു.”
അതിനു ശേഷം:
“താങ്കളാണ് ഏറ്റവും യോഗ്യൻ.”
എന്ന് പറഞ്ഞ് ബൈഅത്ത് പ്രഖ്യാപിച്ചു.
പിന്നീട് മറ്റു ചിലരും അതിൽ ചേർന്നു.
ഇതാണ് അബൂബക്കർ ആദ്യ ഖലീഫയായത്.
അലി എന്തുകൊണ്ട് ഉടൻ ബൈഅത്ത് ചെയ്തില്ല?
ഇവിടെയാണ് സുന്നി-ശിയാ വിഭജനത്തിന്റെ വിത്തുകൾ തുടങ്ങുന്നത്.
അലി ഈ യോഗത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
അദ്ദേഹം ഫാത്തിമയുടെ വീട്ടിലായിരുന്നു.
സഹീഹ് ബുഖാരിയിൽ പോലും അലി പിന്നീട് മാസങ്ങൾക്കുശേഷമാണ് അബൂബക്കറിന് ബൈഅത്ത് ചെയ്തതെന്ന് കാണാം.
കാരണം:
- താനാണ് കൂടുതൽ അർഹൻ എന്ന ബോധ്യം അലിക്ക് ഉണ്ടായിരുന്നു.
- തന്റെ അഭിപ്രായം ചോദിക്കപ്പെട്ടില്ല.
ഫാത്തിമയുടെ വീട്ടിലെ വിവാദം
ഇവിടെയാണ് സുന്നി-ശിയാ ചരിത്രങ്ങൾ പൂർണ്ണമായും വേർപെടുന്നത്.
സുന്നി ചരിത്രം
- ഫാത്തിമ ദുഃഖം കാരണം അസുഖപ്പെട്ടു.
- പിന്നീട് മരണപ്പെട്ടു.
ശിയാ ചരിത്രം
- ഉമറിന്റെ നേതൃത്വത്തിൽ സംഘം വീട്ടിലെത്തി.
- ബൈഅത്ത് ആവശ്യപ്പെട്ടു.
- വീട് വളഞ്ഞു.
- തീകൊളുത്തുമെന്ന് ഭീഷണിപ്പെടുത്തി.
- വാതിൽ തള്ളി തുറക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
- ഫാത്തിമക്ക് പരിക്ക് പറ്റി.
- പിന്നീട് അതിന്റെ ഫലമായി മരണപ്പെട്ടു.
ഈ വിവരണം സുന്നി പണ്ഡിതന്മാർ അംഗീകരിക്കുന്നില്ല.
നബി അപ്പോൾ എവിടെയായിരുന്നു?
ഇവയെല്ലാം നടക്കുമ്പോൾ നബിയുടെ ശരീരം ആയിഷയുടെ മുറിയിൽ തന്നെയായിരുന്നു.
അതായത്:
- മുസ്ലിംകൾ ഗ്രൂപ്പുകളായി പിരിഞ്ഞു.
- അധികാര തർക്കം നടക്കുന്നു.
- വാദപ്രതിവാദം നടക്കുന്നു.
- ബൈഅത്ത് നടക്കുന്നു.
അതേസമയം നബിയുടെ ശരീരം ഇപ്പോഴും ഖബറടക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.
പിന്നീട് എന്ത് സംഭവിച്ചു?
ഈ പ്രശ്നങ്ങൾക്കുശേഷമാണ്:
- നബിയെ കുളിപ്പിച്ചത്.
- കഫൻ ചെയ്തത്.
- ജനാസ നമസ്കാരം നിർവഹിച്ചത്.
- ഖബറടക്കം നടത്തിയത്.
അബൂബക്കർ പറഞ്ഞതായി ഒരു ഹദീസ് ഉണ്ട്:
“പ്രവാചകർ മരണപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത് തന്നെയാണ് ഖബറടക്കപ്പെടുന്നത്.”
അതിന്റെ അടിസ്ഥാനത്തിലാണ് ആയിഷയുടെ മുറിയിൽ തന്നെ ഖബർ ഒരുക്കിയത്.
നബി മരണപ്പെട്ട ഉടൻ ആളുകൾ മതം വിട്ടോ?
അതെ.
ചരിത്രത്തിൽ “റിദ്ദ യുദ്ധങ്ങൾ” എന്നറിയപ്പെടുന്ന സംഭവങ്ങൾ ഇതിന് പിന്നാലെ നടന്നു.
- ചില ഗോത്രങ്ങൾ ഇസ്ലാം വിട്ടു.
- ചിലർ സകാത്ത് നിഷേധിച്ചു.
- ചിലർ പുതിയ പ്രവാചകരെ പിന്തുടർന്നു.
മുസൈലിമ എന്ന ആളും അത്തരത്തിലൊരാളായിരുന്നു.
ഇത് മുസ്ലിം സമൂഹം വലിയ അസ്ഥിരതയിലായിരുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു.
സുന്നി-ശിയാ വിഭജനത്തിന്റെ തുടക്കം
ഈ സംഭവങ്ങളാണ് പിന്നീട്:
- സുന്നി
- ശിയാ
എന്ന വിഭജനത്തിന്റെ അടിസ്ഥാനമായി മാറിയത്.
ശിയാക്കൾ പറയുന്നത്:
“അലിയായിരുന്നു യഥാർത്ഥ അവകാശി.”
സുന്നികൾ പറയുന്നത്:
“അബൂബക്കറുടെ തിരഞ്ഞെടുപ്പ് ശരിയായ സമൂഹ തീരുമാനമായിരുന്നു.”
സമാപനം
മുഹമ്മദ് നബിയുടെ മരണശേഷം മുസ്ലിം സമൂഹം വലിയ രാഷ്ട്രീയവും മാനസികവും മതപരവുമായ പ്രതിസന്ധിയിലൂടെ കടന്നുപോയിരുന്നു.
ഖബറടക്കം വൈകിയത് വെറും സാധാരണ താമസം മാത്രമല്ലായിരുന്നു.
അതിന് പിന്നിൽ:
- അധികാര പോരാട്ടം,
- ഖിലാഫത്ത് തർക്കം,
- ഗോത്ര രാഷ്ട്രീയം,
- നേതൃപ്രതിസന്ധി,
- മുസ്ലിം ലോകത്തിന്റെ ഭാവി,
ഇവയെല്ലാം ഉൾപ്പെട്ടിരുന്നു.
ചരിത്രം പഠിക്കുമ്പോൾ വികാരപരമായി മാത്രം അല്ല, ഹദീസുകളും ചരിത്രഗ്രന്ഥങ്ങളും വിവിധ പണ്ഡിതരുടെ നിലപാടുകളും വിമർശനാത്മകമായി പഠിക്കേണ്ടതുണ്ട്.